home
linkedin-logo1
360test.nl - Testcenter voor 360 graden feedback
Contact
Bibliotheek Groepsdynamiek
Machtsafstand

| Home | Interventies | Wetten & TheorieŽn | Teamontwikkelingsmodellen | Voor bedrijven | Games |
Gratis Testcenter voor Teamtests |Groepsdynamiek ABC | Doen! | Trainingen & Cursussen | Onderzoekers |

Machtsafstand
In Nederland wordt er veel waarde gehecht aan het gelijkheidsideaal. Iemand mag in Nederland wel de baas zijn, maar hij/zij moet zich niet beter vinden dan anderen.  In veel landen mag de autoriteit van de baas niet ter discussie worden gesteld. Het antwoord dat een bepaalde cultuur heeft op het fundamentele probleem dat mensen ongelijk zijn kan worden omschreven als Machtafstand. In culturen waar een grote machtsafstand is leggen mensen het makkelijker bij zich neer dat de macht ongelijk verdeeld is, dan in culturen met een lage machtsafstand. Machtsafstand is 1 van de dimensies waarop culturen worden gemeten en vergeleken. De machtsafstand in een bepaalde cultuur is het antwoord van die cultuur op het fundamentele probleem dat mensen ongelijk zijn (ook wel emotionele afstand). Machtsafstand is de mate waarin de minder machtige leden van instituties (bijv gezin, school, gemeenschap) of roganisaties in een land verwachten en accepteren dat de macht ongelijk verdeeld is.

De machtsafstandsindex is berrekend aan de hand van 3 determinanten:

  1. Hoevaak het voorkomt dat medewerkers bang zijn om hun leidinggevende te laten merken dat zij het niet met hem eens zijn
  2. De beoordeling van de stijl van leidinggeven bij zijn/haar werkgever
  3. De vookeur van de werknemer voor een bepaalde stijl van leidinggeven

Machtsafstand wordt bepaald door de door de waardesystemen van de minder machtige leden. Bij de analyse van Hofstede blijkt dat verschillen in machtsafstand tussen landen zowel in de hoofden van de leiders bestaan als in die van degegen die geleid worden. Daarbij zijn de stijlen die men als prettig ervaart vaak gelijk aan de stijlen waarop daadwerkelijk leiding wordt gegeven. De ondergeschikten zien de leidinggevenden ongeveer hetzelfde als de leidinggevende zijn eigen stijl herkend. De moraal is voor leidinggevenden: “als je wilt weten hoe je ondergeschikten je zien, kijk dan eens goed in de spiegel”.

Aan de hand van de het IBM-onderzoek van Hofstede is de Machtsafstand Index (MAI) opgesteld. Deze index geeft de maat voor de machtsafstand in de cultuur. Deze kent de volgende ranking:

Machtsafstand index

De voornaamste verschillen tussen culturen met een grote en kleine machtsafstand
In onderstaande tabel zijn de grootste verschillen tussen tussen culturen met een grote en kleine machtsafstand samengevat. Vind je dit een interessant thema? Dan is het boek “Allemaal andersdenkenden” van Geert Hofstede zeer aan te bevelen.
 

Belangrijkste verschillen tussen culturen met een grote en kleine machtsafstand met als hoofdgroepen Algemene normen, gezin, school en werk.

Klein machtsafstand

Grote machtsafstand

De ongelijkheid tussen mensen moet zo klein mogelijk gemaakt worden

Wederzijdse afhankelijkheid tussen mensen met meer en met minder macht wordt gewenst en tot op zekere hoogte ook bereikt

Ouders behandelen kinderen als gelijken

Kinderen behandelen ouders als gelijken

Op school verwachten docenten initiatieven van de leerlingen

Docenten zijn specialisten die onpersoonlijke waarheden overdragen

Leerlingen behandelen docenten als gelijken

Hoger opgeleiden hebben minder autoritaire waarden dan lager opgeleiden

Hierarchie in organisaties betekent een ongelijkheid in rollen die om praktische redenen is ingesteld

Decentralisatie is populair

Relatief kleine verschillen in inkomen tussen de top en de basis van een organisatie

Ondergeschikten verwachten te worden geraadpleegd
 

De ideale chef is een bekwame democraat
 

Privileges en statussymbolen zijn ongewenst

Ongelijkheid tussen mensen wordt zowel verwacht als gewenst


Mensen met minder macht moeten afhankelijk zijn van mensen met meer macht; in de praktijk zijn minder machtigen gepolariseerd tussen afhankelijkheid en contra-afhankelijkheid

Ouders leren kinderen gehoorzaamheid

Kinderen behandelen ouders met respect

Op school neemt de docent alle initiatieven

Docenten zijn goeroes die persoonlijke wijsheid overdragen


Leerlingen behandelen docenten met respect

Hoger en lager opgeleidnen hebben ongeveer even autoritaire waarden

Hierarchie in organisaties weerspiegelt de existentiele ongelijkheid tussen hoger- en lagergeplaatsten

Centralisatie is populair

Grote verschillen in inkomen tussen de top en de basis van een organisatie

Ondergeschikten verwachten dat hun verteld wordt wat ze moeten doen

De ideale chef is een welwillende autocraat oftewel een goede vader

Privileges en statussymbolen voor managers worden zowel verwacht als toegejuichd


Belangrijkste verschillen tussen culturen met een grote en kleine machtsafstand met als hoofdgroepen Politiek en ideeen.

Kleine machtsafstand

Grote machtsafstand

Het gebruik van macht moet legitiem zijn en is onderworpen aan normen van goed kwaad

Talenten, rijkdom, macht en status gaan niet noodzakelijkerwijs samen

Er is een grote middenklasse

Iedereen hoort gelijke rechten te hebben

Machtige mensen proberen minder machtig te lijken

Macht is gebaseerd op formele positie, deskundigheid en vermogen om een ander te belonen

Een politiek systeem wordt veranderd door de regels te veranderen (evolutie)

Geweld in de binnenlandse politiek komt zelden voor

Pluralistisch samengestelde regeringen op basis van verkiezingsuitslagen

Het politieke spectrum vertoont een sterk centrum van zwakkere linker- en rechtervleugels

Kleine inkomensverschillen in de samenleving, die nog verder worden verkleind door belastingen

De heersende godsdiensten en wijsgerige systemen benadrukken gelijkheid

De heersende politieke ideologieeen benadrukken het delen van macht en brengen dat in praktijk

Plaatselijke management-theorieen zijn gericht op de rol van de medewerker
 

Macht heeft voorrang boven recht: wie de macht heeft, heeft gelijk en is goed

Talenten, rijkdom, macht en status behoren samen te gaan
 

De middenklasse is klein

Machtige mensen proberen zoveel mogelijk indruk te maken

Machtige mensen hebben privileges

Macht is gebaseerd op familie of vrienden, op charisma en op het vermogen om gewerld te gebruiken

Een politiek systeem wordt veranderd door de leiders te vervangen (revolutie)

Binnenlandse politieke conflicten leiden vaak tot geweld

Autocratische en oligarchisch regeringen op basis van cooptatie


Het politieke spectrum, als het zich mag manifesteren, vertoont een zwak centrum en sterke vleugels

Grote inkomenscerschillen in de samenleving, verder vergroot door het belastingsysteem

De heerstende godsdiensten en wijsgerige systemen benadrukken hierarchie en klasseverschillen

De heerstende politieke ideologieen benadrukken machtsstrijd en brengen die in praktijk

Plaatselijke management-theorieen zijn gericht op de rol van de manager

Literatuur:

 

 

 

 

Teamvorming, teamontwikkeling en teambuilding vindt u bij:
Gratis teamtests op www.360test.nl


Voor vragen, trainingen en advies: info@groepsdynamiek.nl
© 2007-2015